Türkiye’de Evlilik ve Boşanma İstikrarı: Pandemi Etkileri ve İlk Beş Yıla Dair Kronik Bulgular

Türkiye’de evlilik istatistikleri, son yıllarda boşanmanın evlilik sonuçları arasındaki baskınlığına işaret ediyor. Veriler, her üç evlilikten birinin boşanmayla sonuçlandığını gösterirken, bu boşanmaların çoğunun evliliklerin ilk yıllarında, özellikle ilk beş yıl içinde gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

2019’da evlenen çiftlerin sayısı 542 bin 314 iken 2020 yılında bu sayı %10,1 azalarak 487 bin 270’e geriledi. Düşüşte pandemi etkisinin payı olduğu değerlendiriliyor; özellikle nisanda ve mayıs ayında evlilik başvurularındaki düşüş dikkat çekici boyutta gerçekleşti. Prof. Dr. Kamil Kaya, bu düşüşün temel nedeninin küresel ölçekte süren salgın olduğunu belirtiyor ve TÜİK (2021) verileriyle her üç evlilikten yaklaşık üçte birinin boşanmayla sonuçlandığını vurguluyor.

Boşanma oranlarının artış eğilimi, evlilik yaşının giderek yükselmesiyle de ilişkilendiriliyor. Kaya, 2020 yılında boşanmaların yaklaşık üçte birinin (yüzde 35,3) ilk beş yıl içinde, yaklaşık beşte biri (yüzde 20,7) 6-10 yıl içinde gerçekleştiğini belirterek, toplam boşanmaların yarıdan fazlasının (yüzde 56) ilk on yıl içinde yaşandığını ifade ediyor. Böylece ilk beş yıl, evlilikte “kritik yıllar” olarak değerlendiriliyor ve toplumsal söylemler ‘‘Boşanmak artık moda oldu’’ gibi akımların altında yatan gerçeği işaret ediyor.

Son bir yıl içinde kesinleşen boşanma davalarının etkilediği çocuk sayısı dikkate değerdir. İstanbul Gelişim Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kamil Kaya, bu süreçte 124 bin 742 çocuğun etkilendiğini belirtiyor ve bu çocuklardan yaklaşık dörtte birinin velayeti babaya (yüzde 24,2) ve dörtte üçünün ise anneye (yüzde 75,8) verildiğini paylaşıyor.