İnsülin Direnci ve Metabolik Sendrom: Glisemik İndeksin Rolü

Bir dizi besin tüketildiğinde kan şekerinin hızlı bir şekilde yükseldiğini gözlemlemek mümkün olur. Bu yükselişe yanıt olarak pankreasta insülin üretimi ve salınımı artar. Uzun vadede süreklilik gösteren yüksek insülin seviyesi, zamanla insülin direncine ve insüline karşı duyarlılığın azalan biçimlerine yol açabilir. Bu süreç, kısa bir ifadeyle insülin direnci sendromu olarak adlandırılabilir. Bu durum, ilerleyen aşamalarda metabolik sendrom adıyla kendini gösterebilir.

Vücut çevresinde bel çevresinin artması, kan şekerinin yükselmesi, tansiyonun yükselmesi ve erişkin tipi diyabet gibi sorunların yanı sıra, damar içi pıhtılaşma eğiliminin artmasıyla birlikte ateroskleroz adı verilen damar sertleşmesi hızlı bir seyir izleyebilir. Bel çevresinde artış için risk sınırları kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm olarak belirlenmiştir.

Glisemik indeks değeri yüksek olan bazı besinler, yukarıda bahsedilen metabolik olayları tetikleyebilir ve bu tür yiyecekler daha çabuk ve yoğun açlık hissine yol açabilirler. Aşağıda yüksek glisemik indekse sahip bazı besinler ve değerleri listelenmiştir:

Havuç: 97
Beyaz ekmek: 75-95
Patates: 95
Beyaz un: 80
Mısır: 75
Pancar: 75
Turp: 75
Kavun: 72
Karpuz: 72
Muz: 72
Üzüm: 72
İncir: 72
Dut: 72
Beyaz pirinç: 70
Kuru üzüm: 65

Kivi: 58
Kayısı taze: 57
Kepek ekmeği: 55
Esmer pirinç: 55
Yulaf: 55
Müsli: 55
Yeşil bezelye: 45
Armut: 45
Taze fasulye: 40
Şeftali: 40
Elma: 40
Portakal: 40
Çilek: 40
Spagetti: 38
Kuru kayısı: 30

Nohut: 30
Kuru fasulye: 30
Mercimek: 30
Kuru erik: 29
Kiraz: 25
Greyfurt: 25
Domates: 15
Soya fasulyesi: 15
Brokoli, Lahana: 10
Yeşil sebzeler: 0-15

Tüm tatlılar ve hamur işleri glisemik indeksi çok yüksek olduğu için uzak kalınması gereken yiyeceklerdir. Tadımlık veya nadir tüketim uygun olabilir.