Plevral Sıvı Birikimi: Plörezi ve Akciğer Sağlığına Etkileri
Plevral sıvı birikimini ve plörezi, akciğer sağlığına etkilerini anlaşılır ve güvenilir bir dille özetleyen bir rehber.
Plörezi, akciğer zarları arasındaki sıvı dengesinin bozulması sonucu ortaya çıkar. Sağlıklı bir akciğerin dış zarını saran parietal pleura ile iç duvarı kaplayan viseral pleura arasındaki boşlukta bulunan kaygan sıvı, solunum esnasında akciğerlere hareket uyumunu sağlar. Bu sıvı normalde yaklaşık 20 ml civarında bulunur ve plevral boşluk her zaman hafifçe hareket halindedir.
Birçok akciğer hastalığı, bu sıvının miktarını artırabilir veya emilimini bozabilir; bu durum plevra içinde ek sıvı birikimine yol açar. Plörezi gelişimi sık karşılaşılan bir durum olup, altında yatan nedenler arasında kanserler, enfeksiyonlar ve damar sorunları yer alabilir.
Nedenler arasında en sık görülenler arasında akciğer kanseri ve plevra kanseri, akciğer apsesi, tüberküloz ve pulmoner emboli bulunur. Zatürre gibi akciğer dokusunun enfeksiyonuna bağlı hastalıklar da plöreziye zemin hazırlayabilir. Sıvı birikimini artırabilen veya emilimini bozabilen diğer durumlar şunlardır:
- Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
- Mantar enfeksiyonları
- Pankreasta iltihap
- Akciğerde ödem
- Solunum esnasında akciğerin bir kısmının şişmesi
- Kalp yetmezliği
- Akciğere uzanan damarların basınç artışı
- Böbrek ve karaciğer hastalıkları
- Kalp ameliyatı sonrası komplikasyonlar
- Kaburga kırıkları
- Lenf kanseri ve yemek borusu kanseri
- Siroz
- Romatoid artrit
- Tiroid hastalıkları
- Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF)
- Travmalar
- Medikal ilaçların yan etkileri
Belirtileri arasında öksürük ve göğüs ağrısı öne çıkar. Şiddeti arttıkça nefes almak güçleşir; dolayısıyla kişi yatarken rahatsızlık hissedebilir. Ateş, titreme, terleme, üşüme, yorgunluk ve iştah kaybı da tipik eşlik eden bulgulardandır. Hastalığın ilerlemesiyle kuru öksürükten daha şiddetli ve yaygın öksürük gelişebilir; her öksürük sırasında sırta doğru bir ağrı hissedilebilir ve bu ağrı bazen omuz ya da karın bölgesine vurabilir.
Tedavi Yaklaşımı için bir göğüs hastalıkları uzmanı tarafından tanı netleşir ve plöreziye yol açan altta yatan durum belirlenir. Tedavi, temel nedeni hedef alır ve şu yaklaşımleri içerebilir:
- Bakteriyel enfeksiyonlar için antienflamatuar ilaçlar veya uygun antibiyotik tedavisi
- Tüberküloz lehine uzun süreli antibiyotik rejimi
- Kalp yetmezliği varsa idrar söktürücü ilaçlar
- Plevra kanseri durumunda cerrahi müdahale ile ilgili dokunun çıkarılması
- Drenaj yapılarak plevral sıvının boşaltılması bazı vakalarda uygulanır
